ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ଲଢ଼େଇ, ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକ ହୋଇପାରେ ଖେଳ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ

ଓଡିଶାରୁ ଚାରୋଟି ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ଖାଲି ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ବିଧାନସଭାରେ ପ୍ରଚଳିତ ସଂଖ୍ୟାଗତ ବିନ୍ୟାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ 31ଟି ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ବିଜେଡି, ତାର ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ, ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିଜୟକୁ ଆରାମରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବ ଏବଂ ତଥାପି ପ୍ରାୟ 19 ଟି ଅତିରିକ୍ତ ଭୋଟ ସହିତ ରହିବ। ଏହି ଭୋଟଗୁଡ଼ିକୁ ଶେଷରେ କିପରି ବିନିଯୋଗ କରାଯିବ ତାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଆସନଗୁଡ଼ିକର ଫଳାଫଳ ଗଠନରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରେ।
ସଂସଦର ଉଚ୍ଚ ସଦନରେ ତୃତୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେପିର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାର ଚାରି ଜଣ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨ ତାରିଖରେ ଶେଷ ହେଉଛି। ତଥାପି, ସଂସଦର ଉଚ୍ଚ ସଦନରେ ତୃତୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେପିର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ। ୧୪୭ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ, ବିଜେପି ୭୯ ବିଧାୟକ, ତା’ପରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ 50, କଂଗ୍ରେସ ୧୪, ସିପିଆଇ(ଏମ୍)ର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ତିନି ଜଣ ସ୍ୱାଧୀନ ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି। ବିଜେପି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତ ତିନି ଜଣ ସ୍ୱାଧୀନ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଉପଭୋଗ କରୁଛି।
ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ ନିର୍ବାଚନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ୩୧ ବିଧାୟକଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ। ବିଧାନସଭାରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଶକ୍ତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ବିଜେପି ଏବଂ ବିଜେଡି ଯଥାକ୍ରମେ ଦୁଇ ଏବଂ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବେ। ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଜେପି କିମ୍ବା ବିଜେଡି ଦ୍ୱାରା ରାଜନୈତିକ ଚାଲବାଜି ଆବଶ୍ୟକ।
ଶୁକ୍ରବାର (୧୩ ଫେବୃଆରୀ, ୨୦୨୬) ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ବିଜେପି ଦଳୀୟ ବ୍ୟାପାର ପ୍ରଭାରୀ ବିଜୟ ସିଂହ ତୋମାର ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି, “ଆମେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ତିନି ଜଣ ରାଜ୍ୟସଭା ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ପଠାଇବାକୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ। ଦଳର ସଂସଦୀୟ କମିଟି ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀ କିଏ ହେବେ ତାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବ।” ଆଗାମୀ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସକ ବିଜେପି ଦୁଇଟି ଆସନ ଜିତିବାକୁ ଯାଉଛି ଏବଂ ବିରୋଧୀ ବିଜେଡି ଗୋଟିଏ ଜିତିବା ନିଶ୍ଚିତ, ଯେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ କସରତ ଆରମ୍ଭ ହେବ ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦଳ ନିଜସ୍ୱ ବିଜୟ ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ।
ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ବୁଧବାର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ୧୦ଟି ରାଜ୍ୟରେ ଦ୍ୱିବାର୍ଷିକ ନିର୍ବାଚନ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୬ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ଗଣିତ ଅନୁସାରେ, ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଏକ ଆସନ ଜିତିବା ପାଇଁ ଅତି କମରେ ୩୦ଟି ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦର ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ। ବିଜେପି ଦୁଇଟି ଆସନ ଜିତିବା ପାଇଁ ଆରାମଦାୟକ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି, ଯେତେବେଳେ ବିଜେଡି ଗୋଟିଏ ପାଇପାରିବ। ତଥାପି ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଖୋଲା ରହିଛି।

ଦୁଇ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପରେ, ବିଜେପିର ୨୨ଟି ଅତିରିକ୍ତ ଭୋଟ ରହିବ – ତୃତୀୟ ଆସନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ଆଠଟି କମ୍। ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିବା ପରେ, ବିଜେଡି ପାଖରେ ୧୮ଟି ଅତିରିକ୍ତ ଭୋଟ ରହିବ। ୧୪ ବିଧାୟକ ଥିବା କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ଏକାକୀ ଆସନ ଜିତିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ଏହା ଜଣେ ସିପିଆଇ(ଏମ୍) ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପାଇଥାଏ।
କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକ ଦଳ ନେତା ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର କଦମ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସଂଖ୍ୟାଗତ ଅସୁବିଧା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦେବ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି ଯେ ବିଜେଡି ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦେବ କିମ୍ବା ବିଜେପିକୁ ଜିତିବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବ। କଦମ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ସଭାପତି ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହ ବୈଠକ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ କଂଗ୍ରେସ ଉଭୟ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ଏକ ମିଳିତ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ।ପୂର୍ବରୁ ଦାସ କହିଥିଲେ ଯେ କଂଗ୍ରେସ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ “ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଲଢ଼ିବ” ଏବଂ ଦଳ ଭିତରେ କିମ୍ବା ବାହାରୁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ବାଛିପାରିବ। ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ନେତୃତ୍ୱରେ ଟ୍ରେଜେରୀ ବେଞ୍ଚ ବର୍ତ୍ତମାନ ୭୮ଟି ଆସନ ସହିତ ବହୁମତ ହାସଲ କରିଛି ଏବଂ ୩ ଜଣ ସ୍ୱାଧୀନ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସଂଖ୍ୟା ୮୧କୁ ବୃଦ୍ଧି ପା ଇଛି।
ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଗୃହରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଦଳ ମୂଳତଃ ୫୧ଟି ଆସନ ରଖିଥିଲା ବେଳେ, ସମ୍ପ୍ରତି ଦଳ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ଏହାର ଦୁଇ ବିଧାୟକ, ପାଟକୁରାରୁ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ଚମ୍ପୁଆରୁ ସନାତନ ମହାକୁଡଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରିଛି। ଫେବୃଆରୀ ୧୭ରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ ସମୟରେ ଏହି ସଦସ୍ୟମାନେ ଗୃହରେ ବସି ରହିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ସଦସ୍ୟମାନେ ୱାକଆଉଟ୍ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ବିଜେଡିର ସକ୍ରିୟ ସଂଖ୍ୟା ୪୮କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (ଆଇଏନସି) ୧୪ଟି ଆସନ ରଖିଛି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିପିଆଇ(ଏମ୍)ର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନ ବିଧାୟକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଆନୁପାତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଏକ ଆସନ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ୩୧ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦର ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଗଣିତକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ବିଜେପି ଆରାମରେ ନିଜ ବଳରେ ଦୁଇଟି ଆସନ ଜିତିପାରିବ ଏବଂ ବିଜେଡି ଗୋଟିଏ ଆସନ ପାଇପାରିବ।
ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ବିଜେପି ଚାରୋଟି ଖାଲି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟି ଜିତିବା ପାଇଁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକାଶ କରିଛି, ଯାହା ପାଇଁ ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର 81 ଭୋଟ ବ୍ୟତୀତ ଅତିରିକ୍ତ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଦୁଇ ବିଜେଡି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନିଲମ୍ବନ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅଧିବେଶନ ସମୟରେ ଗୃହରେ ସେମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଏହି କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି ଯେ ସେମାନେ ବିଜେଡି ପାର୍ଟି ଲାଇନ ଅନୁସରଣ କରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୂଚିତ କରେ ଯେ କଂଗ୍ରେସ ତୃତୀୟ ଆସନ ପାଇଁ ବିଜେପିର ପ୍ରୟାସକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମିଳିତ କିମ୍ବା ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଛିଡ଼ା କରିବା ପାଇଁ ବିଜେଡି ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। ତଥାପି, ବିଜେଡି ସୁପ୍ରିମୋ କଂଗ୍ରେସ ଅନୁରୋଧକୁ ଥଣ୍ଡା ଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ବିଜେଡି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଉପରେ। ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଗାମୀ ମାର୍ଚ୍ଚ 16 ନିର୍ବାଚନକୁ ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଥାଏ। ଏହି ଉଚ୍ଚସଦନ ନିର୍ବାଚନ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଦଳ ପାଇଁ ମହଲା ପରିଚାଳନାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରୀକ୍ଷା ହେବ।
ଏପ୍ରିଲରେ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ଥିବା ବେଳେ, ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯଦିଓ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଏହାର ରଣନୀତି ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚୁପ୍ ରହିଛି। ବିଜେପି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଉଭୟ ସେମାନଙ୍କର ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ସଙ୍କେତ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାବେଳେ, ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବିଜେଡି ସଭାପତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏକ ପଢିଥିବା ନୀରବତା ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି, ଯାହା ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୀବ୍ର କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଆଇନର ସମ୍ପାଦକ ଡକ୍ଟର ବିଭୁ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ବିଶ୍ଳେଷଣ।